Kop op! We gaan vooruit!

Kredietcrisis, bankencrisis, economische crisis, recessie, depressie … depressief! Zoals tijdens elke crisis slaat het pessimisme toe. “Het zal nooit meer worden zoals het geweest is.”

Wat is dat toch een menselijke eigenaardigheid om gedurende de voortdurende weg omhoog alsmaar te menen op het toppunt aanbeland te zijn en dat het van nu af aan alleen maar naar beneden kan gaan. Dat doemdenken doet zich vooral voor wanneer het economisch even wat minder gaat, zoals nu. Men praat elkaar na en men verslindt gulzig elk negatief bericht in de media en negeert tegengestelde - dus positieve - tendensen. Daarbij dient gezegd dat de media het spel maximaal meespelen. Zij reageren op de latente behoefte aan slecht nieuws. Pak de voorpagina van elk willekeurig dagblad en je ziet onder het motto ‘goed nieuws is geen nieuws’: rampen, oorlogen, ziekten, wanhoop en ellende. Negen van de tien berichten bevatten slecht nieuws. Het tv-journaal idem dito.

Ik zal een treffend voorbeeld noemen. De aarde is (na een lichte temperatuurstijging in de tweede helft van de vorige eeuw) de laatste tien jaar niet verder opgewarmd. Dit keiharde feit is vastgesteld door vier van de vijf toonaangevende weerstations op het noordelijk halfrond (op het zuidelijk halfrond is de temperatuur de laatste eeuw sowieso nauwelijks opgelopen). Dat zou goed nieuws moeten zijn voor de naïeve Al Gore-lingen met hun CO2-complex. Het zou er namelijk op wijzen dat niet de pseudogeleerden van de VN-klimaatcommissie (de waarheid bij meerderheid van stemmen) gelijk hebben, maar de twee Denen die de zonneactiviteit verantwoordelijk houden voor de klimaatveranderingen op aarde. Mijn vraag aan u is: bent u op de hoogte van het keiharde gegeven dat de laatste tien jaar de temperatuur op aarde niet verder is gestegen? Tien tegen één dat u het niet weet. Op een recente klimaatconferentie wisten zogenaamde deskundigen het ook niet of zij ontkenden het glashard. Het kwam de doemdenkers niet zo gelegen. Goed nieuws levert immers geen geld op. De politiek is alleen bereid onderzoek te bekostigen met een uitkomst die de burger angst aanjaagt, zodat die bereid is de portemonnee te trekken voor dijkverhoging, windmolens, energietoeslag, zonnepanelen en wat dies meer zij.

Dit doemdenken, dit lemmingengedrag, berust op gebrek aan kennis, slordig denken en slechte analyses. Het tast het vooruitgangsgeloof aan: de basis van ons bestaan. Zonder dat geloof heeft het (voort)leven geen zin. Evolutie is vooruitgang. Sinds wij uit de boom klommen en rechtop gingen lopen is er vooruitgang geweest. Van holbewoners tot verzamelaars, jagers, landbouwers, handwerkslieden, technici, hoofdwerkers en wetenschappers. Vooruitgang zit in onze genen. Onze ouders hadden het beter dan onze grootouders. Wij hebben het beter dan onze ouders en onze kinderen weer beter dan wij. Waarom zouden onze kleinkinderen het ineens slechter krijgen? Voorbeelden? De ontzaglijke ontwikkelingen van de medische wetenschap. We hebben de builenpest overwonnen, cholera, lepra, tuberculose. Aids is gestabiliseerd en tegen kanker komen steeds meer en betere therapieën. Iemand die een eeuw geleden geboren werd, had 50% kans vijftig jaar te worden. Wie nu geboren wordt, heeft 50% kans tachtig jaar te worden. Bijna een eeuw geleden maakte de Spaanse griep wereldwijd vijftig miljoen dodelijke slachtoffers. De Mexicaanse griep lijkt met een relatieve sisser af te lopen.

Vanaf de Romeinse tijd is West-Europa geen moment zonder oorlog geweest. Maar, op wat schermutselingen op de Balkan na, heerst er nu al bijna 65 jaar vrede in ons werelddeel. Lucht en water zijn schoner dan ooit. En zo zou ik nog wel een tijdje door kunnen gaan. Betrekkelijk lichte inzinkingen kunnen de vooruitgangsideologie niet ondermijnen. Vooruitgang mag met schokken gaan, te stuiten is hij niet. Kop op dus!

(Graag discussie via n.van.rossum@wanadoo.fr)