Pensioenpaniek? Niet nodig, we zijn het rijkste land ter wereld

Lang heb ik geaarzeld of ik nòg een column zou moeten schrijven over pensioenen, nadat ik vorig jaar het beleid van het bestuur en de uitspraken van de voorzitter van SPEO met de grond gelijk had gemaakt. Nog nooit is er zoveel over pensioenen gesproken en geschreven als het laatste jaar en deze Nieuwsbrief staat er ongetwijfeld weer vol van. Mijn standpunt is onveranderd en wat kan ik in vredesnaam nog aan de discussie toevoegen? Aan de andere kant, het onderwerp is zó actueel en er wordt zóveel overdreven somberheid en onheil over verspreid dat een wat vrolijker kijk op de situatie beslist nodig is. Natuurlijk, ook ik kan er niet omheen dat de gemiddelde dekkingsgraad in het rampjaar 2008 met zo’n veertig procentpunten is gedaald, dat die dekkingsgraad bij tweederde van de pensioenfondsen in 2007 nog boven de 130 stond, wat in dit jaar nog maar bij vijf procent van de fondsen het geval is.

Maar dat is toch geen reden om in paniek massaal te gaan afstempelen? Ja, de buffers zijn geslonken, maar waren die buffers niet juist bedoeld om de klap op te vangen als de beurzen in elkaar zouden storten en de rente op een buitengewoon laag peil zou staan? Statistisch is dat eenmaal in de veertig jaar het geval. Dat herstelt zich op wat langere termijn heus wel. Laten we nu even vergeten dat het lot van het pensioenvermogen tijdelijk in handen is gelegd van hedgefunds. Als het kapitaal gedegen wordt belegd zoals vroeger, is een rendement van een procent of vijf op de lange termijn haalbaar. En dat strijkt de zorgrimpels (die ik ook wel heb) een stuk gladder.

Er is al veel geschreven over de idiotie om de (toekomstige) waarde van het vermogen met een beleggingshorizon van 50-60 jaar af te meten aan de hoogte van de dagrente. Wie gebruikt er nu een meetinstrument waarmee in één maand de dekkingsgraad met vijftien punten omhoog en omlaag kan springen? Dat kan alleen maar door de pessimistische theorieën van De Nederlandsche Bank, nog verergerd door de paniekzaaierij van minister Donner.

Navelstaren met tunnelvisie, dat is het: een levensgevaarlijke cocktail die er toe heeft geleid dat veertig procent van de Nederlanders geen vertrouwen meer heeft in ons pensioenstelsel, dat verreweg het beste stelsel ter wereld is. Ons totale pensioenvermogen (bijna 800 miljard Euro en nog steeds groeiende) bedraagt 130% van wat wij met zijn allen verdienen. Engeland volgt op ruime afstand met 73% BBP, in Duitsland nauwelijks 5% en Italië net 4%. Ons pensioenvermogen opgeteld bij het lijfrentevermogen, spaarsaldi en overwaarde van eigen woningen, gedeeld door het aantal inwoners, bestempelt de gemiddelde Nederlander tot de rijkste mens ter wereld.

De meeste Eurolanden hanteren voor hun pensioenen voornamelijk het omslagstelsel: de huidige uitkeringen worden uit huidige premies betaald, net als bij de AOW. Hier in Frankrijk is dat bijna honderd procent. Er is nauwelijks pensioenvermogen opgebouwd laat staan een van € 50.000 per hoofd van de bevolking, zoals in mijn moederland: Nederland. Integendeel, het Franse pensioenstelsel heeft nu al een jaarlijks tekort van € 38 miljard en dat wordt door de vergrijzing elk jaar groter. Met alle gevolgen van dien voor de staatsschuld. Frankrijk heeft echt alle reden tot paniek over de pensioenen. Dat heb je als je blijft vasthouden aan het aloude socialistische ideaal: kinderen zorgen voor hun ouders.

Landen met een grote staatsschuld hebben de neiging om geldontwaarding aan te wakkeren door geld bij te drukken. Dat verkleint de relatieve schuld en verschuift die naar de volgende generaties. Als die inflatiegolf zich over Europa verspreidt en ook Nederland overspoelt, vormt dat een veel grotere bedreiging voor onze pensioenen dan het niveau van de swaprente.

P.S.: Mijn emailadres voor reacties is: n.van.rossum@wanadoo.fr