PENSIOENEN IN HET NIEUWS

CITATEN UIT DE PERS INZAKE PENSIOENEN - deel 181

Overzicht deel 181 (t/m 25 juli 2009):

Nieuws uit de media

• Pensioen niet meer per se op 65
• Pensioenfonds mist extra spaarpot
• Zelf pensioengat dichten populairder (2)
• Bange deel van CNV ziet slechts belang van oudere werknemer
• Pensioenfondsen eisen geld terug
• Twintig pensioenfondsen willen korten op uitkering
• Plannen pensioenfondsen te zwak (2)
• Herstel pensioenfondsen dankzij stijgende koersen
• British Airways in geldnood valt terug op pensioenfonds
• Ontslag met 65 jaar wel rechtsgeldig
• FNV voert harde actie tegen verhoging van AOW-leeftijd
• Massale protesten als AOW-leeftijd 67 wordt
• Shell stort 2 miljard euro in pensioenfonds
• Noodgreep in de kas van twee multinationals. (2)
• Houd eerst de 55-plussers aan het werk
• Jongerius oppert flexibele AOW
• Dekking pensioenfondsen op peil door stijgende koersen

Opinies uit de media

• Polder moet crisis over pensioengrens bezweren
• De integratie is meer een probleem dan de immigratie
• Maak de AOW net zo variabel als het leven
• Pensioenfondsen moeten hun kans grijpen
• AOW-bezuiniging slecht voor jong en oud

Brieven uit de media

• AOW-leeftijd (1)
• AOW-leeftijd (2)
• AOW-leeftijd (3)
  

Nieuws uit de media

PENSIOEN NIET MEER PER SE OP 65

65-plusser mag langer doorwerken, aldus recente uitspraken van rechters. De werknemer die langer wil doorwerken, staat steeds sterker in de rechtszaal.  Kantonrechter Maastricht: ‘Er is een duidelijke trend’

Verplicht stoppen op je 65^ste is niet meer zo vanzelfsprekend. Werknemers die hun automatisch ontslag aanvechten bij de rechter, staan steeds sterker.  Dat blijkt uit recente uitspraken. ‘Er is een duidelijke trend zichtbaar’, zegt Harry Staal, vicepresident en kantonrechter van de Rechtbank in Maastricht. ‘Waar men vroeger nog uitging van een stilzwijgende beëindiging van het contract zodra werknemers 65 worden, zie je nu dat rechters dit niet meer automatisch aannemen.

In April oordeelde een Delftse kantonrechter dat als er vroeger al sprake was van een gewoonte, ‘een dergelijk gewoonterecht nu niet meer van deze tijd is’.  De werkgever, een Delfts ingenieursbureau, is het oneens met de uitspraak en gaat in hoger beroep. ‘Het kan toch niet zo zijn dat het personeel tot zijn 90^ste blijft zitten?’, aldus de directeur.

Vorig jaar ging de Amsterdamse  rechtbank nog een stapje verder. Een kantonrechter oordeelde dat een contract voor onbepaalde tijd niet eindigt omdat dit nu eenmaal in de cao is afgesproken. ‘Volgens de rechter bestaat het niet dat een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd eindigt op een bepaalde datum, te weten op de 65^ste verjaardag’, zegt hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp. ‘Hoewel het nog niet om een heel groot aantal gaat dat langer doorwerkt, zie je wel dat het meer gebeurt. Eindigen op je 65^ste wordt niet meer door iedereen als de onwrikbare regel gezien; ook niet door alle rechters’, aldus de Amsterdamse kantonrechter Monetta Ulrici.

Werkgeversclub VNO-NCW vindt het een ‘buitengewoon ongewenste’ ontwikkeling. Pensioenontslag is het enige moment waarop het bedrijf ‘gratis’ van vast personeel af kan.

Hoeveel mensen het pensioenontslag aanvechten is onbekend. In 2008 werkten ongeveer 100 duizend 65-plussers. Een verdubbeling ten opzichte van 1995.

Het volledige artikel van Elsbeth Stoker in: de Volkskrant, 7 juli 2009.

PENSIOENFONDS MIST EXTRA SPAARPOT

Veel werknemers willen wel bijsparen om hun pensioengat op te vullen. De meesten doen dat bij voorkeur niet bij hun pensioenfonds.

Dit blijkt uit een onderzoek van GfK Panelservices in opdracht van verzekeraar Generali.  Meer dan de helft van de 1000 ondervraagde werknemers vindt de informatie van de pensioenaanbieders onvoldoende, aldus het onderzoek.

Vier van de tien ondervraagden willen weten of hun pensioenopbouw voldoende is om na hun pensionering op dezelfde voet verder te kunnen leven. Is dat niet het geval, dan is 45 procent bereid extra te sparen, aldus het onderzoek. Driekwart  wil die spaarpot niet onderbrengen bij hun eigen pensioenfonds.

‘Dit duidt op een grote vertrouwensbreuk met de pensioenfondsen’, concludeert Jaap Oudijk, directeur marketing van Generali. De werknemers weten naar zijn zeggen dat met hun premie minder pensioen wordt opgebouwd dan waarop zij hebben gerekend.  Maar zij hebben geen idee welke bedragen het precies betreft.

De Volkskrant, 9 juli 2009

ZELF PENSIOENGAT DICHTEN POPULAIRDER (2)

Bijsparen ’enige’ manier om comfortabel te kunnen blijven leven. Wantrouwen van werknemers tegenover pensioenfondsen neemt toe.

Omdat het wantrouwen tegenover de pensioenfondsen groeit,  gaan mensen – naast hun reguliere pensioenopbouw – steeds vaker sparen of beleggen om hun pensioengat te dichten.

Paul Duijsens van consultancyclub Mercer kan zich de bezorgdheid maar al te goed voorstellen. ‘Dat mensen bang zijn dat ze zich straks hun huidige levensstijl niet meer kunnen veroorloven omdat hun pensioen niet parallel loopt aan de inflatie is zonder meer begrijpelijk’.  De uitkomst van het onderzoek door het bureau GfK in opdracht van verzekeraar Generali,  verbaast Edward Snieder van adviesfirma KPMG in ieder geval niet. ‘Dat werknemers bij gaan sparen is logisch. Ze zien de pensioenfondsen niet goed beleggen en hebben hun pensioengeld zien verdampen,.’

Snieder zegt dat zelf je pensioen regelen ook niet de beste optie is. Veel mensen zien over het hoofd hoeveel dat kost. ‘Ga je zelf beleggen omdat je denkt dat je het beter kunt doen dan je pensioenfonds, dan is dat voor jou een stuk duurder dan bijvoorbeeld voor een pensioenbeheerder. Ook aan het banksparen zitten nadelen. ‘De rentetarieven fluctueren.  En ook al haal je op een spaarrekening een jaarlijks rendement van 5 procent, dan is dat nog in de meeste gevallen niet genoeg om na je pensioen van te kunnen leven’, aldus de adviseur van KPMG.

Het volledige artikel van Tjeers Wiersma in: Dagblad De Pers, 9 juli 2009.

BANGE DEEL VAN CNV ZIET SLECHTS BELANG VAN OUDERE WERKNEMER

CNV wil geen verhoging van de AOW-leeftijd. Uit angst, zegt de scheidend voorzitter CNV Jongeren Klaas Pieter Derks.

Het CNV lijkt de weg kwijt te zijn. Dit voorjaar berichtte de tweede vakbond van het land dat het niet tegen de verhoging van de AOW-leeftijd is. Maar onlangs liet het weten van mening veranderd te zijn. Vanwaar die draai?

Angst, verklaart Klaas Pieter Derks. (29). Binnenkort neemt hij afscheid – na ruim drie jaar voorzitter te zijn geweest van een van de elf vakbonden die onder de papaplu van de christelijke vakcentrale vallen. Door de AOW-draai vreest Derks dat de vakbond de jongeren definitief van zich heeft vervreemd.  ‘En daar baal ik van. Ons huidige standpunt is een te slap compromis. Je ziet bij de AOW-discussie het weer – het bange deel van de vakbeweging heeft alleen oog voor de belangen van de oudere werknemers en de jongeren mogen straks de rekening van de kredietcrisis betalen.

De vakbeweging zou creatieve oplossingen moeten zoeken die recht doen aan alle generaties. Een geleidelijke verhoging van de AOW-leeftijd vanaf 2016 is een solidaire manier om de kosten van de financiële crisis te verdelen over de generaties. In december vonden wij het een mooi moment het weer eens aan de orde te stellen. Maar de reacties vielen me tegen.  Een aantal CNV-voorzitters reageerden verbolgen. Als jullie, jongeren, nog eens wat willen binnen CNV moeten jullie vooral dit soort dingen doen, dreigden ze. Heel genant. Toch lukte het een peiling onder de leden af te dwingen. 

Wat bleek enkele maanden later: een meerderheid van de CNV-leden wilde best over de verhoging van de AOW-leeftijd praten.  Maar toen dit nieuws met de kop “CNV is voor verhoging AOW-leeftijd” in De Telegraaf stond, sloeg de angst toe. Uiteindelijk spraken we af dat er een uitgebreid vervolgonderzoek kwam en dat er een taboeloze discussie gevoerd zou worden. Maar inmiddels is het woord discussie verdwenen en is het labeltje taboe blijven hangen. FNV blijft zo hard roepen dat het tegen is. Wij, en MHP, zijn genuanceerder. Het kan bijna niet anders dat de SER met een verdeeld advies zal komen. Het kabinet mag dit probleem dan alsnog oplossen. Ik heb de indruk dat FNV hoopt dat de PvdA dan zo bang geworden is, dat het niet meer durft. Het ziet al dat de PvdA terugkrabbelt. Ik hoop dat Wouter Bos stevig overeind blijft en zorgt dat de jongeren hier niet de dupe van worden. Maar ik vrees dat het als zand door mijn vingers wegloopt.’

Het volledige interview van Elsbeth Stoker in:  de Volkskrant, 13 juli 2009.

PENSIOENFONDSEN EISEN GELD TERUG

Vier pensioenfondsen dachten dat zij een renderende belegging hadden. Maar het bleek een strop toen zakenbank Lehman vorig jaar bankroet ging. Wie draait op voor het verlies? Enkele dagen na het plotselinge faillissement van de zakenbank Lehman op 15 september 2008 kwam bij de toezichthoudende Nederlandsche Bank de eerste onheilstijding binnen. Meer volgden.

Het gaat om vier middelgrote en kleine pensioenfondsen. Zij lieten een deel van hun vermogen beleggen door State Street, een Amerikaanse gigant. In Nederland beheert State Street volgens cijfers van adviesbureau Bosch uit 2008 ongeveer 29 miljard euro. Dat gaf State Street een negende plaats op deze markt.

De vier klanten die zijn meegezogen in het Lehman-bankroet zijn het Pensioenfonds Medewerkers Apotheken,  het pensioenfonds van medicijnengroothandel OPG, het Nederlandse pensioenfonds van het Noorse chemische bedrijf Yara en het Nederlandse pensioenfonds van sigarettenfabrikant British American Tobacco.

Toen Lehman over de kop ging, bleek dat het beleggingsfonds van State Street zijn complete effectenportefeuille als onderpand had geplaatst bij Lehman.

Het volledige artikel van Menno Tamminga in: NRC Handelsblad, 14 juli 2009.

TWINTIG PENSIOENFONDSEN WILLEN KORTEN OP UITKERING

Twintig Nederlandse pensioenfondsen zijn van plan te gaan korten op de uitkeringen van de pensioenen. Dat blijkt uit informatie op de website van De Nederlandsche Bank, die toezicht houdt op de pensioenfondsen.

Om welke fondsen het gaat, kan De Nederlandsche Bank wegens de geheimhoudingsplicht niet zeggen; wel dat het vooral kleinere fondsen zijn. Of de korting werkelijkheid wordt, is nog onzeker.

Die twintig fondsen moeten er heel slecht hebben voorgestaan, want dit is een drastische maatregel, zegt pensioenspecialist Corey Dekkers van Pensioendesk.

Het volledige artikel van Ellen Den Hollander in: AD Utrechts Nieuwsblad,  15 juli 2009.

PLANNEN PENSIOENFONDSEN TE ZWAK (2)

De Nederlandsche Bank (DNB) heeft de herstelplannen van een kleine groep pensioenfondsen afgewezen. Om hoeveel fondsen het gaat wil de DNB niet zeggen.

Veel fondsen zijn door de financiële crisis in de problemen gekomen. Circa 340 pensioenfondsen moesten voor 1 april een herstelplan indienen.  Voor 1 juli zou DNB ze beoordelen maar de toezichthouder zou volgens de NOS met ongeveer vijftig pensioenfondsen in gesprek zijn, omdat hun herstelplannen onvoldoende zijn.

De plannen van de grote fondsen ABP en Zorg en Welzijn zijn wel goedgekeurd, dat van Nutreco zou voorlopig afgewezen zijn.  Ook zouden er problemen zijn met de pensioenfondsen van notarissen, apothekers en werknemers van de sociale werkplaatsen.

Pensioenfondsen moeten een zogeheten dekkingsgraad hebben van minimaal 105 procent; genoeg om alle pensioenen te kunnen uitbetalen, plus een buffer. Vorig jaar bleek dat veel pensioenfondsen door de kredietcrisis daar onder doken.

De Volkskrant, 15 juli 2009

HERSTEL PENSIOENFONDSEN DANKZIJ STIJGENDE KOERSEN

Blinde pensioenpaniek lijkt voorbij. Ook Nederlands grootste fonds ABP haalt de achterstand in.

De grote pensioenfondsen in Nederland hebben hun financiële positie de afgelopen maanden verbeterd.  Ze profiteerden van een opleving op de aandelenmarkten en een stijging van de rente waardoor zij gemakkelijker aan hun pensioenverplichtingen kunnen voldoen.

ABP behaalde in het afgelopen halfjaar een beleggingsrendement van 4,5 procent. Mede daardoor was de zogenoemde dekkingsgraad eind juni gestegen naar 98 procent, tegen 90 procent eind vorig jaar.

PMT het pensioenfonds voor metaal en techniek, had eind vorige maand een dekkingsgraad van 92 procent tegen 83 procent aan het einde van het eerste kwartaal. Het pensioenfonds voor de Metaalelektro (PME) kwam uit op een niveau van 95 procent, 8 procentpunt beter dan eind maart. ABP waarschuwde voor al te groot optimisme. Daarvoor zijn de financiële markten nog te onrustig.

Het volledige artikel in: Dagblad De Pers, 16 juli 2009

BRITISH AIRWAYS IN GELDNOOD VALT TERUG OP PENSIOENFONDS

Britse luchtvaartmaatschappij lijdt kwartaalverlies van ongeveer 116 miljoen euro. Uitgifte obligaties en offer van pensioenfonds moeten de ergste nood lenigen.

De Britse luchtvaartmaatschappij British Airways(BA) heeft 730 miljoen euro (630 miljoen pond) extra cash nodig om zijn liquiditeitspositie te verbeteren. De vliegmaatschappij heeft 382 miljoen euro losgepeuterd van de beheerders van het bedrijfspensioenfonds. De rest, 348 miljoen euro wil BA ophalen met de uitgifte van converteerbare obligaties.

Het pensioenfonds van BA verkeert in deplorabele staat. De pensioenpot vertoont een schrikbarend tekort van bijna 3,5 miljard euro. In 2006 gaf de luchtvaartmaatschappij een aantal oudere vliegtuigen in onderpand in ruil voor een bankgarantie van 382 miljoen euro.  Dat bedrag zouden de banken uitkeren aan het pensioenfonds als de luchtvaartmaatschappij bakroet zou gaan. De fondsbeheerders hebben er nu mee ingestemd deze bankgarantie terug te geven aan het moederbedrijf. Omdat de garantie het tekort van het pensioenfonds bij lange na niet dekt, schieten de leden van het pensioenfonds er immers niets mee op als het moederbedrijf failliet gaat. In dat geval weten ze zeker dat ze naar een deel van hun pensioen kunnen fluiten.

Het volledige artikel van Yvonne Hofs in: de Volkskrant, 18 juli 2009.

ONTSLAG MET 65 JAAR WEL RECHTSGELDIG

Werkgevers staan wel degelijk in hun recht als zij een werknemer willen dwingen op zijn 65^ste met pensioen te gaan. Recente vonnissen ontkrachten dat niet.

‘Pensioen niet meer per se op 65’,  kopte de Volkskrant op 7 juli.  In het artikel wordt uiteengezet dat het automatisch eindigen van de arbeidsovereenkomst bij 65 jaar –pensioenontslag – niet langer vanzelfsprekend is.  Dat is slechts in uitzonderlijke situaties zo. Zolang het automatisch eindigen bij 65 jaar contractueel is vastgelegd, is het pensioenontslag wel degelijk rechtsgeldig.

In verreweg de meeste gevallen eindigt de arbeidsovereenkomst automatisch wanneer de werknemer de AOW-gerechtigde leeftijd van (nu nog) 65 jaar bereikt.  Grof gezegd zijn er drie vormen van pensioenontslag.  De meest duidelijke vorm is een pensioenontslagbeding in de (collectieve) arbeidsovereenkomst. Dat is een standaardbepaling die in vrijwel iedere cao voorkomt.

De tweede vorm van pensioenontslag is iets minder duidelijk. Daarin is wel expliciet – via de pensioenregeling -  de pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar overeengekomen, maar is niet uitdrukkelijk bepaald dat de arbeidsovereenkomst van de werknemer op dat moment automatisch eindigt.

De derde en meest omstreden vorm is het AOW-ontslag.  In dat geval zijn de partijen geen einddatum overeengekomen in de arbeidsovereenkomst, en is er ook geen aanvullende pensioenregeling.

Er wordt tegenwoordig – zo blijkt ook uit het Volkskrant-artikel – geknabbeld aan de gewoonte dat pensioen en einde arbeidsovereenkomst synoniem zijn. Verwezen wordt naar een uitspraak van de kantonrechter in Amsterdam van vorig jaar. Die stelde dat de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd  helemaal niet automatisch kunnen eindigen.

Ik wijs erop dat die uitspraak juist opvallend is omdat hij afwijkt van vele uitspraken van gerechtshoven, kantonrechters en het Codfrief-arrest van de Hoge Raad uit 1995,die pensioenontslag wel aanvaarden

Uit het bovenstaande b lijkt mijns inziens dat het uitgangspunt is en blijft dat – mits goed vastgelegd – pensioenontslag bij 65 jaar rechtsgeldig is. Tegelijkertijd wijs ik er op dat het pensioenontslag een lacune is in de wetgeving. Zo is nergens vastgelegd dat een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd automatisch kan eindigen wegens pensionering. Het wordt hoog tijd dat de wetgever duidelijkheid schept.

Het volledige artikel van Mark Heemskerk in: de Volkskrant, 18 juli 2009.

FNV VOERT HARDE ACTIE TEGEN VERHOGING VAN AOW-LEEFTIJD

Grootste vakbond trapt af met staking van 65 minuten.

De grootste vakbond van het land, FNV Bondgenoten, bereidt zich voor op een harde strijd tegen een verhoging van de AOW-leeftijd van 65 naar 67.  Op 7 oktober  moet het hele land 65 minuten tegelijk ‘pauzeren’. Als dat niet genoeg blijkt,  volgen in het uiterste geval massale protesten op het Malieveld in Den Haag of het Museumplein in Amsterdam.

Dat zegt voorzitter Henk van der Kolk, in een interview met deze krant. Hij noemt de regering ronduit ‘niet betrouwbaar’ , omdat deze voorbereidingen treft om de AOW-leeftijd op te trekken naar 67 jaar, terwijl zij beloofd had eerst een advies van de Sociaal-Economische Raad (SER) af te wachten. Vakbonden zijn in de SER vertegenwoordigd en kunnen dus invloed uitoefenen op dit advies.

Maar foetert Van der Kolk, minister Donner wacht helemaal niet op het advies. Hij heeft het plan om de AOW-leeftijd op te krikken al verder uitgewerkt in een notitie. “Bovendien probeert hij voor deze notitie steun te vergaren in de Tweede Kamer en bij de bevolking. Dat is niet de afspraak”. De vakbondsman voelt zich ‘gepiepeld’,

“Voorstanders zeggen dat jongeren de rekening betalen als de AOW-leeftijd niet omhoog gaat. Maar zij betalen juist de rekening als deze wel omhoog gaat. Zij moeten langer doorwerken en ontvangen minder land AOW. Bij het huidige uitkeringsniveau lopen ze 25,000 eurp per persoon mis. En als ouderen langer werken verdringen zij jongeren van de arbeidsmarkt. Bovendien betalen mensen met de laagste inkomens weer de rekening want zij hebben vaak een zwaarder beroep en een langere levensverwachting’, aldus Van der Kolk.

Van der Kolk pleit voor andere bezuinigingsmaatregelen, die uitgaan van het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Waaronder het aftoppen van de hypotheekrenteaftrek op huizen van meer dan een miljoen euro. En een hypotheekrenteaftrek in het 42-procentstarief, ongeacht het inkomen.  Maar of de werkgevers die ook in de SER zitten, veel voor deze maatregelen zullen voelen . Verder wil de bond dat de AOW voortaan uit belastinggeld wordt betaald.

Het volledige artikel van Richard Clevers in: Ad Utrechts Nieuwsblad, 20 juli 200.

MASSALE PROTESTEN ALS AOW-LEEFTIJD 67 WORDT

Op 7 oktober leggen werknemers 65 minuten lang hun werk neer. Althans, als het aan Henk van der Kolk (56) ligt.  Maandag liet hij weten dat zijn vakbond FNV Bondgenoten grootschalige acties in voorbereiding heeft.

Luistert het kabinet niet naar zijn pleidooi, dan is de pauze van 65 minuten nog maar het begin van een hete herfst, waarschuwt de grootste vakbond van het land. Van der Kolk vreest namelijk dat ‘als hij zijn tanden niet laat zien’ het kabinet de plannen om de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar doorvoert en het SER-advies dat in de maak is, negeert.

Het volledige artikel van Elsbeth Stoker in: de Volkskrant, 21 juli 2009.

SHELL STORT 2 MILJARD EURO IN PENSIOENFONDS

Shells pensioenfonds hard geraakt door financiële crisis. Dekkingsgraad was geduikeld van 180 naar 80 procent. De storting maakt deel uit van een pakket maatregelen om het vermogen van het pensioenfonds weer op een aanvaardbaar niveau te krijgen.

Dat blijkt uit het jaarverslag van het Shell Pensioenfonds over 2008, dat deze week is gepubliceerd.  Het Shell Pensioenfonds had het grootste deel van zijn geld in aandelen zitten.  De waarde van de beleggingen daalde afgelopen jaar met 43 procent.  Eind 2008 beschikte het pensioenfonds over een vermogen van 10,6 miljard euro terwijl de pensioenverplichtingen 13,2 miljard euro omvatten.

Het volledige artikel in: De Volkskrant, 24 juli 2009.

NOODGREEP IN DE KAS VAN TWEE MULTINATIONALS. (2)

Shell en ING redden hun pensioenfondsen met miljardeninjecties na rampjaar met beleggingen. Shell en ING hebben de pensioenen van hun werknemers gered. Dat onderstreept het ultieme pensioenrisico. Hoe sterk is een werkgever in crisistijd?

Shell legt in één keer  twee miljard euro op tafel voor zijn Nederlandse fonds dat de pensioenen regelt voor bijna 38.000 huidige en voormalige werknemers. Verder geeft Shell de komende drie jaar elk kwartaal extra steun indien dat nodig is. ING heeft iets meer dan een miljard euro extra gespendeerd om de pensioenen van ruim 73.000 (huidige en voormalige) werknemers te ondersteunen.

Het Shellfonds, dat van oudsher knappe rendementen maakt op zijn grote aandelenbeleggingen, zat middenin in die financiële maalstroom. Vrijwel alles werd meegesleurd.  Van de aandelenportefeuille van ruim 12 miljard euro begin 2008 was aan het eind van het jaar minder dan drie miljard euro over.  Als mondiale belegger had het pensioenfonds ook het beleid om risico’s op wisselkoersen te neutraliseren.  Dat gebeurt via transacties met grote banken of andere geldbeheerders. Toen de financiële paniek toesloeg moest het pensioenfonds meer zekerheden op tafel leggen voor die transacties.  Het fonds moest geld vrijmaken. Dat leidde tot de “noodzaak om voor aanzienlijke bedragen effecten te moeten verkopen op een ongunstig moment”, schrijft het bestuur van het fonds in het deze week gepubliceerde jaarverslag.

Shell is verplicht het fonds te redden op grond van in het verleden gemaakte afspraken met het pensioenfonds .  Als de dekkingsgraad in een periode van zes maanden regelmatig onder de 105 procent staat, moet Shell bijspringen.

Het pensioenfonds van ING heeft vergelijkbare afspraken voor steunacties als de dekkingsgraad onder de 105 procent dreigt te komen. Maar waar Shell over 2008 een winst boekte van 26 miljard dollar, leed ING een verlies van ruim 700 miljoen euro. ING kreeg in het vierde kwartaal een kapitaalinjectie van de overheid van 10 miljard euro.

Het volledige artikel van Menno Tamminga in: NRC Handelsblad, 24 juli 2009.

HOUD EERST DE 55-PLUSSERS AAN HET WERK

Gelukkig ligt de verhoging van de AOW-leeftijd nog niet vast. De maatregel is namelijk veel te simplistisch en totaal niet solidair.

Schuiven met de AOW is een gemakzuchtige, simplistische oplossing. Ze staat haaks op een eerlijke verdeling van de crisislasten en op een arbeidsmarktbeleid dat de arbeidsparticipatie effectief help verhogen, zonder betaald werk heilig te verklaren.

In de eerste plaats is er het arbeidsmarkt argument. 65-plussers kunnen, zo luidt de inmiddels gangbare redenering achter het kabinetsvoorstel, met hun riante levensverwachting best langer doorwerken.  Maar hoe reëel is dit perspectief? Ongeveer de helft van de mensen in deze leeftijdscategorie heeft geen betaald werk. Werkgevers zitten vaak niet op hen te wachten. Alle reden dus om eerste maar eens de arbeidsparticipatie tot het 65^ste jaar te verhogen. In de tweede plaats is er het solidariteitsargument. Het is hoog tijd, vinden sommigen, dat de oudere generatie solidariteit betoont met de jongere generaties en door langer door te werken een deel van de lasten van de vergrijzing voor eigen rekening neemt. Maatregelen zoals afschaffing van de renteaftrek voor hypotheken boven 1 miljoen euro, verhoging van het toptarief in de inkomstenbelasting en verdere fiscalisering van de AOW dragen bovendien minstens zoveel bij aan gezondere overheidsfinanciën als verhoging van de AOW-leeftijd.

De politiek dreigt de systeembeheerder te worden van een ingewikkeld stelsel van publieke voorzieningen die in de hand moeten worden gehouden. Zo raken de aspiraties van mensen buiten beeld.

Het volledige artikel van Frans Becker in: de Volkskrant, 25 juli 2009.

JONGERIUS OPPERT FLEXIBELE AOW

De FNV blijft zich verzetten tegen een wettelijke verhoging van de AOW-leeftijd, zoals het kabinet wil.

In een gesprek met nieuwssite NU toont Jongerius zich optimistisch over het pakket maatregelen waarmee de vakcentrale in de Sociaal-Economische Raad (SER) hoopt alle partijen mee te krijgen.

De besprekingen in de SER moeten vóór 1 oktober leiden tot een alternatief voor de verhoging van de AOW naar 67 jaar.

Met de maatregel om de AOW-leeftijd te verhogen wil het kabinet de houdbaarheid van de overheidsfinanciën in de toekomst garanderen, omdat de vergrijzing de financiële basis van de sociale voorzieningen (gezondheidszorg, AOW) ondergraaft. Dit probleem is des te nijpender geworden door de kredietcrisis en de economische recessie, waardoor het begrotingstekort en de staatsschuld dramatisch stijgen.

Jongerius meent dat er genoeg alternatieven zijn voor de 4 miljard euro, die het kabinet met de verhoging van de AOW-leeftijd wil bezuinigen.

Een flexibele AOW levert niet de benodigde 4 miljard euro op. Daarom pleit Jongerius opnieuw voor afschaffing van de hypotheekrenteaftrek voor woningen boven een miljoen euro,  waarmee 3,5 miljard euro wordt bespaard.  Ook wil ze een toptarief van 60 procent introduceren voor mensen met een jaarinkomen boven de 250.000 euro ( opbrengst 300 miljoen).  Daarnaast moeten de hogere inkomens meer zorgkosten (ziektekosten, AWBZ) voor hun rekening nemen, hetgeen 3,6 miljard oplevert.

Het volledige artikel in: AD Utrechts Nieuwsblad , 22 juli 2009.

DEKKING PENSIOENFONDSEN OP PEIL DOOR STIJGENDE KOERSEN

De stijgende koersen hebben een gunstige uitwerking op de financiële positie van pensioenfondsen.  De zogeheten dekkingsgraad van de fondsen is nu gemiddeld 105 procent, blijkt uit een actuele analyse van pensioenconsultant Mercer.

Daarmee voldoen velen weer aan een door de toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) gestelde ondergrens. Daardoor is de kans dat fondsen op uitkeringen gaan korten kleiner geworden, zegt beleggingsadviseur Dennis van Ek van Mercer. Twintig pensioenfondsen overwegen die uiterste maatregel, zo werd onlangs bekend.

De kans dat pensioenfondsen volgend jaar weer kunnen indexeren neemt dankzij de stijgende beurskoersen bovendien weer toe, zegt van Ek. Indexatie betekent dat deelnemers in het pensioenfonds gecompenseerd worden voor de stijging van het algemeen prijspijl (inflatie). De dekkingsgraad moet groeien naar minimaal 135 procent om volledig te kunnen indexeren. De AEX-index, hoofdgraadmeter op het Damrak, won in de afgelopen twee weken ongeveer 13 procent.

AD Utrechts Nieuwsblad, 25 juli 2009.

Opinies uit de media

POLDER MOET CRISIS OVER PENSIOENGRENS BEZWEREN

Het is in oktober erop of eronder voor kabinet en partners.

Twee maanden is politiek Den Haag met reces.  Maar achter de schermen wordt deze zomer noest doorgewerkt aan een oplossing voor wat in het najaar een groot politiek probleem dreigt te worden: de verhoging van de AOW-leeftijd van 65 jaar naar 67 jaar.

De SP heeft acties aangekondigd. De FNV demonstreert waar ze kan, en in peilingen verklaren steeds meer burgers de pensioengrens van 65 jaar heilig. Komen vakbonden en werkgevers voor 1 oktober niet met een unaniem SER-advies, dan is een kabinetscrisis zeer wel denkbaar.

Eigenlijk deed in maart maar een partij ‘moeilijk’ over de AOW: De FNV van Agnes Jongerius.  Maar de wereld is veranderd sinds maart. De schijnwerpers mobiliseren het verzet. De afwijzing van het publiek wordt na debat na debat feller.  De PvdA hield op een ledenbijeenkomst vorige week zaterdag in Arnhem tenauwernood een motie tegen die de fractie opriep om van elke ingreep in de AOW gehakt te maken.

Ondertussen is de AOW ook niet louter een politiek probleem. Ook voor de polder is het in oktober erop of eronder. De SER kan zich als adviesclub onsterfelijk maken door een alternatief te bedenken,  waardoor de coalitie niet in de problemen komt. Denk aan de status die het poldermodel in de (crisis-)jaren tachtig verwierf met het Akkoord van Wassenaar.  Lukt het niet, dan krijgen al diegenen gelijk die roepen dat het polderoverleg zijn langste tijd heeft gehad.

Vakbonden en werkgevers hebben nog een belang: ook zij zitten niet te wachten op een splijtende regering-Wilders. Valt het kabinet, omdat de PvdA-achterban de AOW-ingrepen dwarsboomt, dan komt de PVV van Geert Wilders volgens de laatste peilingen met dertig zetels de Tweede Kamer binnen. Geen aanlokkelijk perspectief voor de sociale partners.

Den Haag vestigt zijn hoop op de polder. De SER heeft nog drie maanden.

Het volledige artikel van Yvonne Doorduyn in: de Volkskrant, 6 juli 2009.

DE INTEGRATIE IS MEER EEN PROBLEEM DAN DE IMMIGRATIE

Het ontslagrecht, de AOW, de crisis: het ministerschap van Sociale Zaken pakt voor Piet Hein Donner een stuk pittiger uit dan bij zijn  aantreden verwacht.  Hij houdt vast aan een AOW-leeftijd van 67 jaar en toont zich bezorgd over de politieke gevolgen van de snel oplopende werkloosheid. ‘Wilders heeft geen beleid’.

De crisis zorgt voor grote werkloosheid. Donner probeert werknemers en bedrijven te helpen met mobiliteitscentra, werktijdverkorting (eerst) een deeltijd-WW (nu).  Dat levert al voldoende problemen op, want bedrijven, Bonden en Tweede Kamer vinden het niet gauw genoeg.

Maar de grootste steen des aanstoots is de AOW. Donner heeft op zich genomen om de AOW-leeftijd op termijn te verhogen tot 67 jaar met de bedoeling zo geld te besparen en meer mensen langer aan het werk te houden.  Intussen wordt het CDA, de partij van crisismanager Donner, door de kiezers bepaald niet beloond voor zijn inzet. Nogal wat CDA-kiezers lopen naar de PVV van Geert Wilders.

‘Nou, ik zal niet zeggen dat Wilders een beleid heeft. Hij heeft wel standpunten. En die zijn doorgaans: niet te veranderen.  Verhogen van de AOW-leeftijd? Nee! Als het gaat om ontslagrecht? Nee! Als het gaat om andere punten:  we moeten de regels zoveel mogelijk houden als ze zijn.  Maar wat de samenhang is, van welke visie het getuigt en hoe we uit deze crisis moeten komen? In elk gevaar niets veranderen. Zegt hij’, aldus Donner.

‘De AOW-maatregel is onderdeel van het pakket dat nodig is om onze publieke voorzieningen, de sociale zekerheid en de zorg voor ouderen úberhaupt overeind te kunnen houden.  Het is geen onderdeel van de maatregelen  die nu acuut nodig zijn om de crisis te bestrijden.  Het is onderdeel van het bredere vraagstuk: Hoe houden we hier op termijn de voorzieningen overeind. Die kwestie is door de economische gevolgen van de crisis wel onder grotere druk gezet.  De AOW is ook niet dé oplossing om het toekomstige gat in de overheidsfinanciën op te lossen. Het gaat ook om maatregelen in de zorg en om een beperkte verhoging van de lasten’, aldus Donner.

‘Ik constateer dat wij in Nederland wel met een heel uitzonderlijke bevolking behept moeten zijn, want precies  dezelfde discussie speelt in een reeks van andere landen in Europa. En waarop zou dat daar wel een oplossing zijn en hier niet? Het klopt dat de AOW niet stond in het verkiezingsprogramma van de regeringspartijen. Maar als ik die redenering zou toepassen op de nieuwe afspraken over de begrotingstekorten, dan zou mevrouw Jongerius onmiddellijk roepen dat de wereld nu veranderd is.  Het is absoluut zo dat de keuze voor de latere AOW in het coalitieakkoord niet is gemaakt. Zelfs een jaar geleden heeft het kabinet die keuze nog niet gemaakt. Die keuze wordt nú wel gemaakt, als gevolg van de economische gevolgen van de crisis. De staatsschuld is in heel korte tijd met een enorm bedrag toegenomen. Men vergeet ook dat we nu een hele stap terugdoen in het ontwikkelingspatroon van de economie. En jawel, het is zo dat de leeftijdsverhoging tot op zekere hoogte de aanspraken op een verzekering als de AOW raakt, omdat iedereen uiteindelijk wordt gevraagd om twee jaar langer te werken.  Maar daardoor krijg ik ook meer belastinginkomsten en los ik ook het andere probleem  op, namelijk, hoe krijg ik meer handen beschikbaar om al de ouderen te gaan verzorgen.’

Het volledige artikel van Syp Wynia in: ELSEVIER, 11 juli 2009

MAAK DE AOW NET ZO VARIABEL ALS HET LEVEN

Er zijn goede argumenten om de AOW-leeftijd ter discussie te stellen. Wat nou als de gemiddelde levensverwachting straks 100 jaar wordt?

Jarenlang rustte er een taboe op iedere serieuze ingreep in de AOW. Maar onder de financiële druk van een economische crisis blijkt ineens veel mogelijk dat tot voor kort ondenkbaar leek. Spijtig is dat de financiële noodzaak – bezuinigingen – het daarbij wint van inhoudelijke argumenten.

Twee veelgehoorde argumenten zijn dat door de vergrijzing de AOW-uitgaven  de komende decennia bijna zullen verdubbelen en dat ouderen langer moeten doorwerken om die oplopende uitgaven te financieren. Het eerste argument klopt niet, want door de koppeling van de AOW aan de CAO-lonen blijft de AOW achter bij de algemene welvaartsontwikkeling. Het tweede snijdt meer hout. Maar de tegenstanders van een hogere AOW-leeftijd hebben gelijk als zij stellen dat men zich voor dat doel voorlopig beter kan concentreren op de groep 55- tot 64-jarigen.

Toch zijn er goede argumenten om de AOW-leeftijd wel ter discussie te stellen.  Die dreigen nu ondersneeuwd te raken.  Want wat is eigenlijk de idee achter de AOW? De grondgedachte is dat we mensen aan het eind van hun leven in staat willen stellen nog een aantal jaren in redelijke welstand van hun ‘welverdiende rust’ te genieten.  Het leven wordt daarbij opgedeeld in drie fasen:   een jeugdfase waarin we niet werken, maar leren; een middenfase waarin we werken;  en een laatste fase waarin we niet meer werken, maar genieten van de jaren die ons resten.

Nu kunnen we over de verdeling van het leven over de verschillende fasen in beginsel vrij beslissen. Een belangrijke vraag daarbij is welk deel van ons inkomen we in de actieve levensfase bereid zijn af te dragen ten behoeve van de twee andere fasen. Wie per se wil vasthouden aan de AOW-leeftijd van 65 jaar, gaat er blijkbaar van uit dat we met het stijgen van de levensverwachting automatisch de derde levensfase willen verlengen.  Dat kan,  maar als we dan de lasten in de actieve fase niet willen verhogen, zullen we wel het niveau van de uitkering moeten verlagen.  Dat is de afgelopen decennia al sluipenderwijs gebeurd. Het is een weinig aanlokkend vooruitzicht om daarmee nog decennia door te gaan. Het alternatief is dat we in de tweede levensfase een nog groter deel van ons inkomen uittrekken voor de voorzieningen voor de oude dag dan we nu doen.

In mijn ogen is een andere optie aantrekkelijker, namelijk het verleggen van de tweede fase, waardoor de verhouding tussen de drie fasen min of meer gelijk blijft.  Stel dat de levensverwachting in de toekomst 100 jaar wordt. Zou een pensioenleeftijd van 65 dan nog steeds de meest wenselijke zijn?

Een andere vraag is of die derde levensfasen voor iedereen bij dezelfde leeftijd moet beginnen.  De overgang van de eerste naar de tweede fase varieert al aanzienlijk: academici betreden de arbeidsmarkt een jaar of acht later dan vmbo’ers.  Waarom zouden we dan voor de overgang van de tweede fase naar de derde fase wel voor iedereen dezelfde leeftijd aanhouden?

Een variabele AOW-leeftijd  zou kunnen worden gebaseerd op het arbeidsverleden of op de leeftijd waarop men van school is gekomen, op de levensverwachting (samenhangend met het opleidingsniveau) of op de persoonlijke voorkeur.  Ook zou de AOW-uitkering, bijvoorbeeld vanaf 63 jaar, in een aantal jaren  stapsgewijs kunnen worden verhoogd, zodat de scherpe scheidslijn tussen de tweede oordeel over de verschillende en derde fase verdwijnt.

Het is nu nog te vroeg voor een definitief varianten, maar het zou goed zijn daar de komende jaren meer studie naar te verrichten.  Nu het taboe op de AOW-leeftijd is doorbroken, kunnen we er beter maar gebruik van maken door een principiële discussie op te starten over de gewenste scheidslijn tussen de tweede en derde levensfase.

Het volledige artikel van Paul de Beer in: de Volkskrant, 25 juli 2009.

PENSIOENFONDSEN MOETEN HUN KANS GRIJPEN

Nu minister Bos de hulp van fondsen nodig heeft, kunnen zij eisen stellen aan rendementen. Laten de pensioenfondsen niet te snel nee zeggen tegen het verzoek van minister Bos om deel te nemen in het bankwezen. Ze kunnen nu eisen stellen.

De vraag is of aandelen in ABN Amro voor de pensioenfondsen aantrekkelijk beleggingsmateriaal zijn en of de fondsen überhaupt een algemene verantwoordelijkheid hebben voor het drijvend houden van de overheid. Mijns inziens zou het wel degelijk zo kunnen zijn dat beleggen in vaderlandse banken of infrastructuur een aantrekkelijke propositie is voor een pensioenfonds, maar het hangt natuurlijk helemaal af van de geboden voorwaarden,

Zou het bijvoorbeeld gaan in de vorm van indexobligaties met door de staat gegarandeerde rente en aflossingen, dan zou het bij een aantrekkelijke rente voor de fondsen wel eens interessant kunnen zijn. Het probleem zit echter in de staatsgaranties, want de staat wenst uiteindelijke risico juist af te schuiven op de rug van de fondsen.  Vanuit het standpunt van de fondsen zou het echter hoogst onverantwoordelijk zijn tegenover hun verzekerden om dergelijke risico’s te accepteren zonder ijzersterke garanties ter dekking van de te nemen risico’s.

In feite zitten de pensioenfondsen – of liever gezegd de pensioenverzekerden – al lange tijd in een zwakke positie. Hun belangen worden aan de onderhandelingstafel niet adequaat behartigd, omdat zowel werkgevers als vakbonden belang hebben bij het knijpen op de pensioenpremies.

Voor het eerst gloort de mogelijkheid dat verzekerden niet alleen maar wat te vragen hebben aan de staat, maar ook wat te bieden,  namelijk de inzet van pensioenspaargelden om de financiële sector te stutten en de infrastructuur op peil te houden. Het lijkt mij dat de pensioenfondsen hier niet een ongeclausuleerd ‘njet’ moeten laten horen.  Hun onderhandelingspositie is door deze behoefte van de overheid veel sterker geworden en zij dienen daar gebruik van te maken.  Eindelijk hebben ze een troef in handen. Het gaat er dan om serieuze afspraken te maken omtrent staatsgegarandeerde rendementen en afspraken over het indexatiebeleid van pensioenen in ruil voor de gewenste participaties. Daarnaast dient er voor de fondsen een exit te zijn als de overheid zich niet aan de afspraken zou houden.

Het volledige artikel van B.M.S. van Praag in : NRC Handelsblad, 13 juli 2009.

AOW-BEZUINIGING SLECHT VOOR JONG EN OUD

De verhoging van de AOW-leeftijd blijft een slecht idee. Ook jongeren hebben daar geen belang bij.

Met enige regelmaat duikt de mythe op dat de voorgenomen bezuiniging op de AOW in het

belang zou zijn van de jongere generaties.  Maar de bezuiniging op de AOW is slecht voor jong en oud.

Ten eerste wordt de verhoging van de leeftijdsgrens voor de AOW van 65 naar 67 jaar geleidelijk doorgevoerd zodat de jongere generaties (in tegenstelling tot de ouderen) de volle bezuinigingslast voor hun kiezen krijgen. Ten tweede blijft de AOW achter bij de lonen, zodat mensen al een steeds lagere AOW-uitkering ontvangen. Ten derde wil het kabinet niet alleen bezuinigen op de AOW, maar ook op het aanvullend pensioen.

De FNV vindt dat we moeten kiezen voor een AOW-systeem dat lusten en lasten eerlijk over inkomens en generaties verdeelt.

De beste manier om de overheidsfinanciën te verbeteren, is een verhoging van de arbeidsdeelname van mensen die kunnen werken.  De vakcentrale FNV en FNV Jong stellen daarom voor langer doorwerken na het 65^ste jaar op vrijwillige basis mogelijk te maken onder dezelfde voorwaarden als voor andere werknemers gelden.  Meer keuzevrijheid in de AOW speelt in op de verschillen in arbeidsverleden en gezondheid.

De oplopende kosten van de AOW kunnen eerlijk worden gedeeld door de premie geleidelijk te verlagen en deze te vervangen door financiering uit de belastingen.

Ook kan worden bezuinigd  op de hoge overheidssubsidies aan mensen met hogere inkomens en in het bezit van een dure koopwoning.

Er zijn veel mogelijkheden die beter en rechtvaardiger uitwerken dan de onnodige en oneerlijke bezuinigingen op de AOW en de aanvullende pensioenen. Het is de keuze voor samen eerlijk delen.

Het volledige artikel van Agnes Jongerius en Jeroen de Glas in: de Volkskrant,  23 juli 2009.

Brieven uit de media

AOW-LEEFTIJD (1)

De argumenten van vakbondsbaas Van der Kolk (AD 20-7) zijn onvolledig en onjuist. De generaties vóór de huidige zijn meestal op hun 15^de, 16^de jaar begonnen met werken en hebben dus een arbeidsleven van rond de vijftig jaar. De jongelui van tegenwoordig beginnen zo’n tien jaar later met werken, zijn beter opgeleid en hebben dus beter betaalde banen. Ze betalen dus niet langer maar korter. Bovendien  zorgt de zeer geleidelijke invoering, een maand per jaar erbij, dat die pijn nogal meevalt. Voor zware beroepen zou een aangepaste regeling kunnen worden getroffen.

Gerard Ligthart, Hoevelaken in: AD Utrechts Nieuwsblad, 22 juli 2009.

AOW-LEEFTIJD (2)

De AOW is ontwikkeld toen de gemiddelde mens nog vijftig werkzame jaren had. Maar ook deze verwachtingen zijn inmiddels achterhaald. Een werkzaam leven van veertig tot 45 jaar is tegenwoordig normaal. Dus de suggestie om de AOW-leeftijd voor deze groep te verhogen, is vrij normaal.

Mevr. G. Schreuders, Voorburg in: AD Utrechts Nieuwsblad, 23 juli 2009.

AOW-LEEFTIJD (3)

Vroeger begon men veel eerder te werken. Er zijn nu jongeren, die soms twee studies volgen, na de studie een (wereld)reis maken en pas ‘laat’ beginnen te werken.  Criterium zou volgens mij kunnen zijn: minimaal 45 jaar werken; later beginnen is langer doorwerken. Bouwvakkers beginnen altijd eerder te werken, dus mogen ook eerder stoppen!

Siny Pots, Almelo in: AD Utrechts Nieuwsblad 25 juni 2009.