Naast werknemers (dat wil zeggen: degenen die op basis van een arbeids-overeenkomst werkzaam zijn) zijn er binnen Reed Elsevier Nederland personen werkzaam op een andere basis dan een arbeidsovereenkomst. Vaak wordt deze categorie aangeduid als freelance medewerkers. In het algemeen kan worden gesteld dat freelancers werkzaam zijn op basis van een "overeenkomst van opdracht".

De grens tussen de arbeidsovereenkomst en de overeenkomst met een freelance-medewerker is vaag. Hoewel deze personen geen arbeidsovereenkomst hebben met de onderneming waarvoor zij werkzaam zijn, kunnen toch bepalingen uit de sociale verzekeringswetgeving, belastingwetgeving en het arbeidsrecht van toepassing zijn.

Bij de hantering van deze wettelijke maatregelen kunnen problemen ontstaan met fiscus en/of bedrijfsvereniging. Dergelijke problemen dienen altijd bij de stafafdeling Sociaal Beleid te worden aangemeld. Het is van groot belang dat dit soort problemen zoveel mogelijk uniform benaderd en opgelost worden.

In het navolgende zal aangegeven worden, welke wettelijke bepalingen een rol kunnen spelen bij de overeenkomst met een freelancer.

De werkgever is voor zijn werknemers inhoudingsplichtig voor de zogenaamde werknemersverzekeringswetten; dit zijn de Wet op de Werkloosheidswet (WW) en de Ziekenfondswet (ZFW).

Ten aanzien van freelance medewerkers dienen door de opdrachtgever ook premies voor deze wetten te worden ingehouden, wanneer een freelance mede-werker aan de volgende voorwaarden van het zogenaamde Rariteitenbesluit voldoet:

1. persoonlijk arbeid verrichten;
2. op doorgaans 2 dagen per week;
3. tegen een bruto-inkomen, dat doorgaans over een week tenminste 2/5 van het wettelijk minimum (jeugd-)loon bedraagt;
4. gedurende langer dan een maand.

De premies behoeven niet te worden ingehouden:

• wanneer de freelancer de arbeid verricht in de uitoefening van een bedrijf of in de zelfstandige uitoefening van een beroep;
• dan wel wanneer het gaat om een persoon die niet bij wijze van beroep als auteur of redactiemedewerker voor een uitgever werkzaam is.

Ten behoeve van de uitvoering van de sociale verzekeringsproblematiek in het uitgeverijbedrijf is door de belangenorganisaties een verklaring opgesteld die door iedere freelance medewerker moet worden ingevuld. Aan de hand van de invulling van de vragen op deze verklaring wordt beoordeeld of de opdracht-gever de premies voor deze wetten moet inhouden. Wanneer de invulling van de verklaring problemen oplevert of anderszins vragen rijzen ten aanzien van deze problematiek, moet men zich richten tot de stafafdeling Sociaal Beleid.

Voor de bedrijven die geen tijdschrift- of boekenuitgeverij zijn, is geen regeling getroffen ten aanzien van de uitvoering van deze sociale wetten en zal de sociale verzekeringsproblematiek beoordeeld moeten worden aan de hand van de wettelijke bepalingen, zoals hiervoor zijn weergegeven.

Wanneer op grond van het bepaalde omtrent de werknemersverzekeringswetten verzekeringsplicht moet worden aangenomen voor een bepaalde freelancer, moet ervan worden uitgegaan dat ook de premies voor de volksverzekeringen en loon-belasting moeten worden ingehouden. Ten aanzien van deze laatste dient de tabel voor aannemers van werk, alsmede thuiswerkers en andere gelijkgestelden te worden gehanteerd. Bij de volksverzekeringen dienen de premies AOW/ANW en AWBZ te worden afgedragen. Naast de inhoudingen is de opdrachtgever ook verplicht de formele verplichtingen die daaraan gekoppeld zijn na te komen (bijvoorbeeld: bijhouden van een loonbelastingkaart).

Wanneer de overeenkomst met de freelancer voor bepaalde tijd is aangegaan, eindigt deze meestal gewoon na afloop van de periode waarvoor deze is aan-gegaan.

Wanneer de overeenkomst voor onbepaalde tijd is aangegaan, moet er rekening mee gehouden worden dat bij beëindiging van de overeenkomst van de directeur van het Regionaal Bureau voor Arbeidsvoorziening (RBA) vooraf toestemming moet worden verkregen wanneer aan de volgende voorwaarden is voldaan:

• een freelancer persoonlijk arbeid verricht, tenzij hij in de regel voor meer dan 2 anderen werkt of zich door meer dan 2 anderen (niet zijnde zijn echtgenoot of bij hem inwonende bloedverwanten of pleegkinderen) laat bij-staan of deze arbeid voor hem slechts van bijkomstige aard is.

Bij de beëindiging van de relatie zal dus steeds bekeken moeten worden of al dan niet aan deze voorwaarden is voldaan.